Solliciteren en het gevaar van het reptielenbrein

Ons reptielenbrein is verantwoordelijk voor onze primaire reacties, verdedigen of vluchten. Als dit gedeelte beslissingen gaat nemen tijdens een sollicitatie gaat het niet goed.

Als je de tijd hebt dan zijn deze primaire emotionele aangelegenheden ruimschoots onder controle te houden. Als je echter op de proef wordt gesteld en er wordt getracht enige vorm van stress aan te brengen dan kunnen deze emoties zomaar de overhand nemen. Gevolg hiervan is dat er uitspraken of beslissingen kunnen worden genomen waarvan je achteraf denkt what the f*ck…. was ik dat?

Waar worden welke beslissingen in ons brein genomen?

Er zijn drie systemen die gevoed worden door wat je ziet, proeft, hoort, ruikt en voelt, dit zijn:

  • Het Reptielenbrein of de Hersenstam, dit denkt niet in woorden maar in overleven en verdedigen.
  • Het Zoogdierenbrein of het Limbisch systeem, dit systeem bepaalt onze emoties.
  • Het Mensenbrein of de Neo-cortex, hiermee kunnen we analyseren en logisch denken.

De Neo-cortex is eigenlijk het meest zwakke systeem en ook het jongste van alle drie de systemen. Dit gedeelte van onze hersenen is ongeveer 100.000 jaar jong. Dit gedeelte heeft ons wel gebracht waar we nu staan in de evolutie. Kunnen dieren harder rennen dan ons, geen probleem dan ontwikkelen wij toch wapens. Jammer dat deze systemen in de samenleving nu tegenover elkaar staan en wij elkaar het leven zuur proberen te maken. Dit systeem heeft over het algemeen meer tijd nodig om een beslissing te nemen maar er kan gezegd worden dat er dan over nagedacht is. Hoe sneller je dit systeem kan aanspreken en hoe sneller het werkt des te beter kan je weloverwogen beslissingen nemen. Neem daarom altijd even de tijd voor je een antwoord op een vraag geeft en geef je Neo-cortex de tijd om na te denken.

Het Limbische systeem is een upgrade van ons reptielenbrein en heeft er een paar miljoen jaar over gedaan om zich te vormen. Dit systeem ontvangt signalen vanuit het reptielenbrein maar gaat met iets meer finesse om met deze informatie. Er wordt gekeken naar de ervaringen en vergelijkt deze met de huidige situatie. Het is enigszins in staat om te onthouden (ervaringen) en kan op basis van weinig informatie een snelle beslissing nemen. Dit gedeelte zorgt ook voor onze emoties (4xb, blij, bedroefd, bang, boos) en daar is iets meer input voor nodig dan voor vluchten of verdedigen. Andere belangrijke aspecten die uit dit systeem naar voren komen zijn: conformisme (cultuur), binding en samenhang met anderen.

De kern van ons brein is onze hersenstam en dit is ongeveer 500 miljoen jaar oud. Dit heeft dus ten opzichte van onze Neo-cortex 99,98% meer tijd gehad om te ontwikkelen dan ons mensenbrein. Het is ook veel krachtiger en neemt daarom vaak in gespannen situaties de zaak over. Dit systeem draagt zorg over onze overlevingsinstincten (voeding / ademen), en onze voortplantingsdrang (seksueel gedrag). Gedrag dat hiermee gepaard gaat is agressie, dominantie, paringsdrift, bezetenheid, woede, razernij, dwangmatigheid, aanbidding, angst, hebzucht en verliesaversie. Hoe ingewikkelder het woord hoe meer mij dat triggerd, dus wat betekend verliesaversie?

Verliesaversie betekend dat verlies 2x zoveel impact heeft op onze emoties dan winst. Dus het afscheid nemen (wel of niet gedwongen) van een baan is een zwaardere emotie dan het verkrijgen van een nieuwe baan. Voor onze evolutie een goed gegeven maar hierdoor nemen wij in onze carrière niet altijd de juiste beslissing.

De kennis van het hiervoor beschreven zijn bij de volgende momenten cruciaal:

#1, Het lezen van een vacaturetekst
lees een vacaturetekst zo objectief als mogelijk en vraag eventueel aan een ander hoe je bepaalde woorden of teksten zou kunnen interpreteren. Hiermee moet je een afweging maken ten opzichte van je huidige situatie. Geef je mensenbrein de tijd, leg de tekst even opzij en lees hem een dag later nog een keer. Neem bij twijfel contact op met de opsteller of opdrachtgever van de vacaturetekst.

#2, Het opstellen van een sollicitatiebrief
Doe wat research voor je begint aan een sollicitatiebrief en weeg elk woordje af en stel jezelf de vraag hoe zal de lezer dit kunnen interpreteren. Tips om het reptielenbrein enigszins in de luren te leggen zijn: suggereer schaarste, zorg voor zo min mogelijk afleiding dus wees concreet, begin met het beste en eindig met het beste (het middenstuk van je tekst krijgt over het algemeen de minste aandacht) en richt je tot de lezer.

#3, Het sollicitatiegesprek
Hier moet je echt op je hoede zijn, de belangrijkste tip is, neem de tijd voor je een antwoord geeft of herhaal de vraag. Doe dit natuurlijk niet bij elke vraag maar wissel af en stel zelf ook vragen. Gebruik zo veel als mogelijk je mensenbrein.

Wil je meer informatie over de werking van de hersenen volgens dit model kijk dan op de Wikipedia pagina van neuroscientist Paul D. MacLean.